Tweede steenlegging: “Zo zal hun naam niet verloren gaan”

Herdenkingsstenen voor Elsa Brogholter-Passman en Nathan Brogholter in de Hector Treubstraat (Foto: Cathy Niesten).

Om de nagedachtenis aan slachtoffers van de naziterreur tijdens de Tweede wereldoorlog in leven te houden heeft de Stichting Herdenkingsstenen Den Helder voor de tweede keer herdenkingsstenen geplaatst. In de middag van 10 april was iedereen welkom om mee te gaan langs de vijf verschillende straten, waar in totaal een negental van de 110 herdenkingsstenen werd geplaatst.

De inleidende bijeenkomst werd gehouden in buurthuis ELTO. “Voor mei 2020 hopen wij onze voormalige stadsgenoten met een herdenkingssteen herdacht te hebben bij de nog bestaande woningen, zodat er geen enkele naam van hen verloren zal gaan”, lichtte Peter de Vrij de plaatsing van de stenen toe. “Veel straten en woningen in de oorlog zijn afgebroken of gebombardeerd. Hier kunnen wij geen herdenkingsstenen meer plaatsen. Wij hopen eind mei 2020 een monument te mogen plaatsen in het tweede gedeelte van het nog te ontwikkelen stadspark, met daarop de namen van al deze mensen.”

Na de bijeenkomst was het tijd voor de route langs de vijf adressen waar de herdenkingsstenen geplaatst werden. Voor degenen die moeilijk ter been waren of van buiten de stad kwamen, was er vervoer geregeld. De meeste Nieuwediepers kwamen op de fiets. Hieronder per adres een korte beschrijving van de personen voor wie een steen is geplaatst:

 

Joubertstraat 43
Sophie van Spiegel, werd geboren op 25 oktober 1890 in Amersfoort. Zij was lerares op de Vismarktschool in Den Helder. In mei 1940 werd de school gevorderd door de Duitsers voor inkwartiering van soldaten en werd Sophie gedwongen werkloos. Eind 1940 werd Sophie ontslagen als lerares, omdat ze Joods was. Een vroegere collega-lerares heeft haar nog een onderduikadres aangeboden, maar om onduidelijke reden is Sophie hier niet op ingegaan. Op 20 juni 1943 werd ze opgepakt en weggevoerd naar Kamp Westerbork. Met transport nummer 69 werd zij op 29 juni gedeporteerd naar Sobibor. Sophie, 52 jaar oud, werd op 2 juli vermoord in Sobibor, Polen.

Javastraat 73
Hier woonden Mozes Salomon van der Horst, geboren op 22 oktober 1891 in Wageningen, zijn vrouw Hendrika van der Horst- de Vries (geboren op 3 augustus 1892 in Coevorden) en hun dochter Juli Henny van der Horst, geboren op 14 augustus 1923 in Den Helder. Mozes was van beroep hoofdonderwijzer aan de Vismarktschool tot in mei 1940 de school gevorderd werd door de Duitsers. Hendrika was huisvrouw en moeder. Na het gedwongen ontslag van Mozes verhuisde het gezin eind 1940 naar Utrecht. Mozes, 49 jaar, overleed op 25 januari 1941. Hendrika, 50 jaar, werd vermoord op 28 mei 1943 in Sobibor, Polen. Hun dochter Julie Henny, 19 jaar, werd vermoord op 9 juli 1943 in Sobibor, Polen.

Hector Treubstraat 60
Nathan Brogholter, geboren op 2 mei 1883 in de provincie Overijssel, woonde hier samen met zijn vrouw Elsa Brogholter-Passman, geboren op 22 juli 1883 in Duitsland. Zij trouwden op 18 februari 1919 in Nijmegen en hebben geen kinderen gekregen. In de oorlog zijn ze gevlucht naar de zus van Elsa in Nijmegen. Nathan, 59 jaar oud, kwam op 14 oktober 1942 om het leven in Kamp Westerbork. Elsa, 59 jaar oud, werd vermoord op 26 oktober 1942 in Auschwitz, Polen.

Crocusstraat 57
Hier woonde Maurits van Warendor, geboren op 9 mei 1876 in Oosterhout. Hij was een gepensioneerd kantoorbediende uit Amsterdam en genoot in Den Helder met zijn vrouw van zijn pensioen. Maurits trouwde op 20 december 1917 met Neeltje Boot, in Amsterdam. In april 1943 is hij in Amsterdam gearresteerd wegens het Joods zijn en werd op transport gezet naar Westerbork in Drenthe. Maurits, 67 jaar oud, is omgekomen op 14 mei 1943 in Westerbork.

Tulpstraat 9
Icek Trum geboren op 23 juli 1886 in Polen woonde hier samen met Chaja Ryfka Turm-Sternheim, geboren op 3 juli 1884 in Polen. In 1933 besluit het gezin met twee zonen en een dochter te vertrekken uit Polen en zij vestigden zich in Den Helder. In de zomer van 1942 werden beide ouders op transport gezet, de drie kinderen wisten te ontkomen. De dochter Esther kreeg een onderduik adres in Wieringermeer en weet zo de oorlog te overleven. Icek, 56 jaar oud, en Chaja, 58 jaar oud, werden beiden op 7 mei 1943 vermoord in Sobibor, Polen.

Reageer als eerste op dit bericht!

Geef een reactie